Back

W edukacji związanej z naukami biologicznymi, medycyną i weterynarią zwierzęta często odgrywają kluczową rolę podczas praktycznych zajęć laboratoryjnych. Relacja między studentami a zwierzętami przybiera jednak zwykle formę krzywdzenia tych drugich. Rocznie na całym świecie dziesiątki, o ile nie setki milionów zwierząt są używane w eksperymentach albo zabijane w celu przeprowadzenia sekcji.

Wizją InterNICHE jest w pełni humanitarna edukacja, gdzie cele nauczania są osiągane z użyciem humanitarnych metod alternatywnych oraz gdzie ceni się i rozwija współczucie, szacunek dla życia i umiejętności krytycznego myślenia; studentom przysługuje wolność sumienia i przekonań, negatywna relacja studentów wobec zwierząt zostaje zmieniona w relacją pozytywną, przez całkowite zastąpienie krzywdzącego użycia zwierząt metodami alternatywnymi.

 Poprzez współpracę z nauczycielami we wdrażaniu metod alternatywnych oraz ze studentami przez wspieranie ich w walce o wolność sumienia, InterNICHE jest zaangażowane w rozwój najbardziej etycznych i efektywnych dróg zdobywania wiedzy i umiejętności w naukach przyrodniczych.

 Książka przedstawia zwięzły zestaw materiałów dotyczących modyfikacji programów nauczania i metod alternatywnych wobec krzywdzącego użycia zwierząt w edukacji, z zamysłem przekazania czytelnikowi rzetelnej informacji oraz wsparcia go w działaniu. Zawiera pełną i aktualną informację na temat alternatywnych środków i metod edukacyjnych zbadanych i zestawionych przez InterNICHE, a także materiały pochodzące od nauczycieli chcących podzielić się swoim osobistym doświadczeniem w rozwijaniu, wdrażaniu i ocenie alternatyw. Książka opisuje uwarunkowania użycia zwierząt i metod alternatywnych w edukacji, oraz zestawia odwołania do setek dalszych źródeł informacji.

 Od opublikowania pierwszego wydania książki „Od królika doświadczalnego do myszki komputerowej” w 1997 roku miało miejsce wiele osiągnięć i wydarzeń znaczących dla rozwoju metod alternatywnych. Jednym z nich jest fakt, że na wielu wydziałach nauk przyrodniczych metody alternatywne stały się normą. Jest to wyraźnym dowodem na to, że studenci biologii i nauk medycznych mogą kończyć i kończą studia bez eksperymentowania na zwierzętach, często zdobywając przy tym ponadprzeciętną wiedzę i umiejętności. Rozpowszechnienie technologii komputerowych to kolejna zmiana, która zaszła od pierwszego wydania książki. Sprzęt komputerowy stał się dostępny, zarówno dla poszczególnych ludzi jak i instytutów naukowych. Podobnie stało się z oprogramowaniem, coraz szerszego zastosowania i coraz lepszej jakości. W szczególności zaobserwowano ogromny wzrost dostępności i użycia edukacyjnych płyt CD-ROM. Technologia komputerowa umożliwiła ponadto ekspansję internetu, którego rola w komunikacji, wyszukiwaniu informacji i marketingu systematycznie rośnie. Poczta elektroniczna ułatwiła globalną komunikację, a tworzenie stron internetowych uniwersytetów i przedsiębiorstw ułatwiło zebranie materiałów do tej książki.

 Metody alternatywne i zmiany w programach nauczania

 Książka zaczyna się od zdefiniowania metod alternatywnych w edukacji i opisu różnych ich typów, które zastąpiły lub mogą zastąpić krzywdzące wykorzystywanie zwierząt. Szczegółowo przedyskutowano zalety i potencjał pedagogiczny poszczególnych metod, od takich narzędzi alternatywnych jak manekiny do ćwiczenia praktycznych umiejętności klinicznych i oprogramowanie komputerowe służące do przeprowadzania wirtualnych eksperymentów, do praktyki klinicznej ze zwierzęcymi pacjentami i użycia zwłok zwierzęcych pozyskanych w sposób etycznie akceptowalny.

 Kolejny rozdział prezentuje liczne korzyści płynące z metod alternatywnych. Korzystanie z nich zamiast eksperymentowania na zwierzętach pomaga ponownie połączyć nauki przyrodnicze z ich korzeniami: leczenie zamiast krzywdzenia w medycynie, studiowanie biologii (nauki o życiu) nie nekrologii (nauki o śmierci). Traktowanie z należną uwagą fundamentalnego szacunku dla życia w medycynie, weterynarii i naukach biologicznych pomaga zarzucić etyczną kotwicę dla unowocześnienia edukacji i modyfikacji programów nauczania. Ponadto, kwestionowanie ortodoksyjnego eksperymentowania na zwierzętach, przez nauczyciela czy studenta, jest wyrazem krytycznego myślenia; niektóre metody alternatywne są zaprojektowane tak by wspierać rozwój umiejętności rozwiązywania problemów z użyciem metody naukowej co samo w sobie jest formalizacją krytycznego myślenia.

 Zwrócono uwagę na wartość umiejętności odbioru emocjonalnego dla nauki, jednostki i społeczeństwa. Zastąpienie krzywdzącego użycia zwierząt metodami alternatywami nadaje wartość takim cechom i umiejętnościom jak wrażliwość, empatia, współczucie i pozwala na ich rozwój. Cechy te, wraz z krytycznym myśleniem, pomagają studentom osiągnąć etyczną świadomość i nabyć pewność i kompetencję do podejmowania decyzji natury etycznej. Nauki przyrodnicze, podobnie jak inne nauki i profesje, nie mogą trwać w etycznej próżni. Wprowadzenie metod alternatywnych jest dowodem zaangażowania w etykę i w problem społecznej odpowiedzialności, co oddziałuje na edukację i poza nią: obok wyraźnych korzyści dla zwierząt, które nie zostaną zabite lub skrzywdzone w sali ćwiczeniowej, znajomość metod alternatywnych i myśli etycznej, która za nimi stoi wspiera rozwój humanitarnej nauki w dziedzinie badań i testów. Imperatywy moralne stojące za wdrażaniem metod alternatywnych w edukacji są często wspierane przez wymagania prawne stanowiące, że metody alternatywne mają być używane „zawsze gdy to możliwe”. Inne praktyczne zalety metod alternatywnych to oszczędności finansowe, rozsądne użytkowanie zasobów i zmniejszenie negatywnego oddziaływania na środowisko.

 Dr Jonathan Balcombe w swoim rozdziale dokonuje przeglądu dostępnej literatury dotyczącej oceny pedagogicznej skuteczności metod alternatywnych w szeregu dyscyplin. Ogólnie rzecz biorąc, dowody empiryczne w pełni wspierają zastąpienie krzywdzącego użycia zwierząt (jak sekcje i eksperymenty na zwierzętach) metodami alternatywnymi, które są równie skuteczne lub lepsze w porównaniu z tradycyjnym użyciem zwierząt. Przykłady wzięte z życia również wspierają to zastąpienie. W rozdziale szczegółowo opisano elementy dobrego schematu kształcenia, w celu zachęcenia większej liczby jednostek dydaktycznych, szczególnie tych z wysokim poziomem surowości zasad i dokładności naukowej, do przestawienia się na metody alternatywne. Zalecane są zakrojone na szeroka skalę międzynarodowe badania nad przebiegiem zarówno procesu jak i materiału nauczania.

 Większość opublikowanych prac porównuje jakąś metodę alternatywną, bez użycia zwierząt, z tradycyjnym eksperymentem na żywym zwierzęciu lub sekcją zwłok. Szersza definicja metod alternatywnych zaproponowana przez InterNICHE włącza podejścia alternatywne, które wymagają użycia zwierząt, ale w sposób nie szkodzący im lub korzystny. Przykładami są użycie zwłok zwierząt pozyskanych w etyczny sposób czy praca ze zwierzęcymi pacjentami. Ponadto, podczas realizacji całego programu nauczania należy wykorzystywać różnego rodzaju kombinacje metod alternatywnych, więc badania nad metodami alternatywnymi i ich skutecznością powinny dać wyraz różnorodności narzędzi i metod edukacyjnych, które mogą być użyte w celu opanowania wiedzy i umiejętności.

 Z tego powodu część nauczycieli mówi nie tyle o metodach alternatywnych a po prostu o lepszych sposobach osiągnięcia celów nauczania i uczenia się i o osiągnięciu szerszego spektrum celów, przez zastosowanie humanitarnych i innowacyjnych podejść w procesie edukacji. W swoim rozdziale, dr Lara Rasmussen omawia proces opracowywania programów nauczania w naukach przyrodniczych z myślą o studentach nabywających różnorodnych umiejętności praktycznych, wiedzy i przekonań w sposób w pełni humanitarny, oraz z myślą o rozwijaniu świadomości wartości życia i szacunku dla niego. Możliwości jakie dają starannie zaprojektowane programy dla wspierania efektywnej edukacji w naukach przyrodniczych zostały wyraźnie pokazane przez omówienie ogólnych, szczegółowych i operacyjnych celów nauczania, a także różnych metodologii uczenia się. Wyjaśniono również znaczenie rozwoju programów nauczania. Program nauczania może być rozpatrywany analogicznie do badania naukowego: nie powinien być statyczny, ale stawać się coraz doskonalszym wraz z napływem nowych informacji i przeprowadzanymi ocenami. Tym zmianom towarzyszą przyjemne emocje związane z twórczym projektowaniem kursów i satysfakcja z bycia efektywnym nauczycielem.

 Sprzeciw sumienia wobec krzywdzącego użycia zwierząt jest często katalizatorem dla wprowadzania metod alternatywnych – kolejny rozdział omawia role i odpowiedzialność studentów i nauczycieli podczas tworzenia się konfliktu etycznego. Sprzeciwiający się studenci zwykle posiadają zdolność krytycznego myślenia, leży im na sercu zarówno dobro zwierząt jak i własna edukacja. Są przygotowani na kwestionowanie ustanowionych norm i podjęcie ryzyka poniesienia negatywnych konsekwencji akademickich (związanych z ich funkcjonowaniem na uczelni) oraz psychologicznych, które mogą być efektem domagania się metod alternatywnych. Zrozumienie motywacji tych studentów i odpowiednia odpowiedź na stawiane przez nich wyzwanie intelektualne może zminimalizować konflikt student-nauczyciel i pomóc zapewnić sytuację współpracy, której efektem jest rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony.

 W tej części książki omówiono również historię, strukturę i proces kształtowania InterNICHE. Pracując nad zastąpieniem krzywdzącego użycia zwierząt metodami alternatywnymi i wspierając sprzeciw sumienia studentów, InterNICHE jest zarówno organizacją jak i siecią. Obok innych lokalnych i globalnych projektów opisano Wypożyczalnię Metod Alternatywnych, Nagrodę za Humanitarną Edukację, rozbudowaną stronę internetową i kasetę wideo z nagrodzonym filmem dostępnym w wielu wersjach językowych.

 Studium przypadków

 Nauczyciele i dziekani wydziałów, którzy stoją na czele wprowadzania nowych podejść do dydaktyki nauk przyrodniczych przyczynili się do powstania rozdziałów drugiej części książki. Ich różnorodne doświadczenia we wdrażaniu postępowych, humanitarnych metod nauczania, włączając w to zupełne zastąpienie krzywdzącego użycia zwierząt, odnoszą się do szeregu dyscyplin i różnorodnych rodzajów zastosowanych metod.

 Dr Hans Braun dzieli się swoim doświadczeniem w rozwoju i wdrażaniu multimedialnych symulacji eksperymentów fizjologicznych i farmakologicznych. Stymulacją do opracowania tych metod alternatywnych było dla niego zetknięcie się z powszechnym sprzeciwem sumienia studentów wobec eksperymentowania na zwierzętach. Nagrodzona seria Wirtualna fizjologia została zaprojektowana w celu rozbudzenia chęci aktywnego zdobywania wiedzy przez rozwiązywanie praktycznych zadań w wirtualnym laboratorium. Metoda ta została oceniona, zarówno przez studentów jak i nauczycieli, jako pedagogicznie, naukowo i etycznie doskonalsza od konwencjonalnej pracy ze zwierzętami. Ta ocena zachęciła do dalszego rozwijania projektów multimedialnych w nauczaniu fizjologii. Postępy w opracowywaniu najbardziej zaawansowanych technologicznie projektów również zostały opisane w tym rozdziale.

 Dr Henk van Wilgenburg w swoim rozdziale kwestionuje tradycję używania zwierząt jako modeli ludzkiej fizjologii i procesów farmakologicznych. Szczegółowo omawia podejście nauczycieli względem różnych metod uczenia, szczególnie akceptację metod alternatywnych bazujących na użyciu komputerów. Szczególny nacisk położono na znaczenie uważnego przygotowania poszczególnych kroków potrzebnych do skutecznego wdrożenia nowych metod, włączając w to analizę potrzeb, przygotowanie personelu i dodatkowego wsparcia, włączenie studentów w proces wdrażania, i wreszcie ewaluację procesu. Opisano korzyści płynące z darmowego oprogramowania, poddającego się modyfikacjom w celu lepszego dostosowania do lokalnych potrzeb, oraz przygotowywania metod alternatywnych na drodze współpracy.

 Dr Mykola Makarchuk kwestionuje konserwatywne przekonanie o „niezastąpioności” eksperymentów na zwierzętach w nauczaniu biologii. Dzieli się z czytelnikami tym, w jaki sposób jej własne poglądy zmieniały się: od akceptacji użycia zwierząt, min. przeprowadzania eksperymentów na żabach i szczurach, do przestawienia się na korzystanie wyłącznie z metod alternatywnych. Ta zmiana następowała równolegle z ewolucją w kulturze związaną ze zmianą wartości przypisywanych zwierzętom i rosnącą świadomością negatywnych konsekwencji płynących z krzywdzącego użycia zwierząt. Omówiono wyzwania wdrażania metod alternatywnych, min. symulacji komputerowych, w systemie edukacyjnym Ukrainy oraz korzyści płynące z tych alternatyw.

 Dr Garry Scroop opisuje projekty związane z eksperymentowaniem na samym sobie oraz przez studentów na sobie nawzajem, ich wartość dla zaznajomienia się z daną metodą naukową i poznania różnych strategii rozwiązywania problemów. Jednosemestralne zajęcia praktyczne oparte na pracy grupowej mają na celu nie tylko zapewnienie efektywnego nauczania fizjologii w medycynie, ale także rozwijanie zdolności do uczenia się, która będzie przecież służyć studentom przez całe życie. Wyjaśniono zalety takiego alternatywnego podejścia w porównaniu z eksperymentami na zwierzętach, których wyniki są z góry ustalone i które przeprowadzane są według podanego na tacy przepisu i jako takie nie dają możliwości zdobycia umiejętności krytycznego myślenia. Szczegółowo opisano opracowywanie i przeprowadzanie projektów alternatywnych oraz przeprowadzono ocenę tego podejścia.

 Dr Amarendhra Kumar wyjaśniła proces zmierzający do sprostania wymogom pracy z martwymi zwierzętami w anatomii, chirurgii i praktyce klinicznej dla studentów weterynarii, tak by odbywało się to w sposób w pełni etyczny. Stanowiący doskonały przykład „program ofiarowywania przez klienta” wprowadzony na Uniwersytecie Tufts w USA zapewnia zwłoki zwierząt pozyskane w etyczny sposób, w liczbie wystarczającej by sprostać zapotrzebowaniu studentów. Opisano proces powstawania, utrzymywania i funkcjonowania programu oraz odpowiedziano na często padające pytania dotyczące ofiarowywanych zwłok. Dla tych studentów, którzy naprawdę potrzebują zdobyć doświadczenie we własnoręcznej pracy z tkankami zwierząt dla wykonywania swojego przyszłego zawodu, to podejście alternatywne stanowi rozsądne rozwiązanie.

 Dr Daniel Smeak opisując wymagania stawiane studentom weterynarii w celu uczynienia z nich kompetentnych chirurgów, koncentruje się na efektywnym przyswajaniu umiejętności. Użycie programów wideo w formie samouczków w zestawieniu z trenerem zakładania szwów i symulatorami pustych organów zapewnia możliwość biegłego opanowania podstawowych umiejętności. Użycie tych etycznych i efektywnych kosztowo symulatorów okazało się być lepszą metodą treningu praktycznego niż eksperymentowanie na zwierzętach. Natomiast kontakt z prawdziwymi tkankami i pacjentami został umożliwiony przez użycie zwłok zwierzęcych pozyskanych w etycznie akceptowalny sposób oraz praktykę kliniczną w pracy ze zwierzęcymi pacjentami w programie sterylizacji, co pozwoliło na zastosowanie podstawowych umiejętności chirurgicznych opanowanych wcześniej z użyciem symulatorów.

 Dr Lara Rasmussen wraz z drem R. Ashleyem Robinsonem, drem Garym Johnstonem i dr Shirley Johnston opisują toczący się proces realizacji wizji nowoczesnego programu nauczania dla studentów weterynarii. Nowy College Medycyny Weterynaryjnej Zachodniego Uniwersytetu Nauk o Zdrowiu w USA oferuje innowacyjne nauczanie skoncentrowane na studencie, uczące szacunku dla życia i doskonalące doświadczenia kliniczne w pracy ze zwierzęcymi pacjentami i ochotnikami. Zgodnie z założeniami programu żadne zwierzę nie zostanie skrzywdzone ani zabite dla potrzeb edukacji, ani żaden student nie ukończy studiów bez opanowania wymaganej wiedzy i umiejętności. Szczegółowo opisano podejścia użyte w celu skutecznego przekazania wiedzy i umiejętności, jak koncentracja na szerokim spektrum celów nauczania, kreatywne projektowanie kursów, użycie wysokiej jakości alternatywnych narzędzi i metod.

 Archiwum metod alternatywnych

 Bazując na pierwszym tego typu badaniu, Archiwum metod alternatywnych prezentuje zastosowanie, opis techniczny, parametry oraz źródła dostępu dla ponad 500 produktów alternatywnych, wymienionych według dyscypliny i zastosowanego środka edukacyjnego. Mihnea Chiuia przeprowadził skrupulatne i wyczerpujące badanie produktów dla tej edycji książki i jako taki był odpowiedzialny za zawartość i jakość Archiwum. Książka zawiera również informacje o niektórych produktach jeszcze nie wypróbowanych, prezentuje produkty, które nie weszły dotąd na rynek ani nie były udostępniane i zawiera szczegóły z dotychczas nie opublikowanych katalogów. Ponad dwie trzecie opisanych produktów nie znalazło się w poprzednim wydaniu.

 Główne kryterium dla podjęcia decyzji o uwzględnieniu lub nie danego produktu w Archiwum to potencjał do zastąpienia krzywdzącego użycia zwierząt oraz umożliwienia lepszego przyswajania wiedzy i umiejętności. Obszary priorytetowe do takiego zastąpienia to anatomia zwierząt, fizjologia zwierząt i człowieka, farmakologia, praktyka umiejętności klinicznych, intensywna terapia i chirurgia. Większość produktów jest zatem zaprojektowana celem wdrożenia na poziomie uniwersyteckim, ale wiele nadaje się do zastosowania w szkołach średnich, a część również w szkoleniu zawodowym i procesie doskonalenia zawodowego.

 W Archiwum nie uwzględniano żadnych produktów wykorzystujących lub w jakiś sposób stymulujących przeprowadzanie eksperymentów na zwierzętach laboratoryjnych w badaniach i testach, ale część modeli treningowych i innych metod alternatywnych z tej dziedziny może być użyteczna dla zdobycia praktycznych umiejętności przydatnych w szeregu zawodów bazujących na użyciu zwierząt. Uwzględniono niewielką liczbę produktów dotyczących anatomii człowieka, ponieważ praca z ludzkimi zwłokami, użycie oprogramowania dotyczącego anatomii człowieka i praktyka kliniczna są obecnie stosowane na szeroką skalę w szkołach medycznych prawie na całym świecie. Tradycja przeprowadzania sekcji żab i kotów w nauczaniu anatomii człowieka panująca na niektórych collegach nie wymaga komentarza. Wydaje się prawdopodobne, że pozostałe praktyczne zajęcia bazujące na użyciu zwierząt w nauczaniu fizjologii człowieka, farmakologii, umiejętności klinicznych i chirurgii również zostaną wyeliminowane, ale zanim tak się stanie należy uwzględnić metody zastępujące użycie zwierząt w tych dyscyplinach medycyny. Inne zmiany w rozwoju edukacji nauk przyrodniczych obejmują rosnące zainteresowanie genetyką, biologią komórki i biologią molekularną z jednej strony, oraz etologią i ekologią z drugiej. To daje możliwości wycofania się z tradycyjnych, inwazyjnych eksperymentów i sekcji. Z tego powodu kilka produktów odnoszących się do tego pośredniego zastąpienia użycia zwierząt znalazło się w Archiwum. Dalsze informacje na temat pozycji w Archiwum można znaleźć na początku rozdziału.

 Oczywiście dostępne są pomoce naukowe, które nie zostały wymienione w Archiwum. Ilość informacji w internecie - źródła dla powstania dużej części tej książki – jest niemal nieskończona. Jednak czas i możliwości ludzi nie są nieskończone. Ponadto, część pomocy naukowych jest wykorzystywana dla potrzeb pojedynczych instytutów, zostały wypracowane dla podniesienia jakości nauczania w danej jednostce dydaktycznej. Nie są one wprowadzone na rynek, ani wypożyczane. Autorzy chętnie poznają szczegóły dostępnych produktów, o których dotąd nie wiedzą.

 Inne źródła informacji

 W ostatniej części książki podano namiary do prawie 800 dalszych materiałów związanych z metodami alternatywami w edukacji. Są to bazy danych i recenzje metod alternatywnych, strony internetowe o programach nauczania, szczegóły systemu wypożyczania alternatyw, szerokie spektrum polecanej literatury i szczegółowe kontakty do organizacji (naukowych i prowadzących kampanie na rzecz alternatyw w edukacji) z około 40 krajów. Ta część książki zawiera również dane o producentach i dystrybutorach metod alternatywnych opisanych w Archiwum metod alternatywnych.

 Bogaty zbiór odnośników do stron internetowych całego świata oraz szczegółowe kontakty do producentów i dystrybutorów zamieszczone w tym wydaniu to duże ułatwienie tak dla rozwoju InterNICHE jak i dla czytelnika zainteresowanego wdrażaniem metod alternatywnych. Można mieć nadzieję, że informacje zawarte w tej książce, min. dotyczące konkretnych produktów alternatywnych, będą przydatne dla uaktualniania i rozszerzania innych baz danych i źródeł informacji dotyczących metod alternatywnych; czytelnicy zainteresowani użyciem w tym celu informacji zawartych w książce powinni skontaktować się z InterNICHE.

 Poziom dyskusji dotyczącej metod alternatywnych podniósł się znacznie. Nikt nie stawia już pytań czy krzywdzące użycie zwierząt jest problemem, ani czy alternatywy są pedagogicznie uzasadnione. Metody alternatywne są już wdrożone na uniwersytetach całego świata. Teraz nadszedł czas na zastąpienie pozostałego krzywdzącego użycia zwierząt, z użyciem części z doskonałych środków i metod alternatywnych opisanych w tej książce, jak i innych będących w fazie opracowywania przez nauczycieli. Dyskusja powinna więc skoncentrować się na opracowaniu strategii efektywnego osiągania celów nauczania i rozszerzaniu pozytywnego oddziaływania humanitarnej edukacji. Recenzje i oceny istniejących produktów przeprowadzane przez użytkowników oraz badania nad zastępowaniem tradycyjnego użycia zwierząt metodami alternatywnymi również są jak najbardziej popierane.

 Zanim zmiana programów nauczania związana z całkowitym wyeliminowaniem krzywdzącego użycia zwierząt zostanie osiągnięta, etycy i komisje etyczne do spraw doświadczeń na zwierzętach powinny odmawiać zgody na każde krzywdzące użycie zwierząt w edukacji. Powinny one również wspierać nauczycieli w efektywnym pozyskiwaniu informacji dotyczących środków i metod alternatywnych i kwestii związanych z przebudową programów nauczania pod tym kątem. Sama legislacja powinna dawać wyraz powszechnej dostępności, już istniejącemu użyciu i licznym korzyściom płynącym z metod alternatywnych, poprzez zakazanie krzywdzącego użycia zwierząt w edukacji. Gdzie to możliwe powinna być wdrożona polityka swobodnego wyboru dla studenta, tak aby nie odmawiać dostępu do doskonalszych metod nauki dla studentów dających wyraz sprzeciwowi sumienia.

 Producenci metod alternatywnych powinni zapewnić, że proces ich opracowywania i tworzenia nie jest związany z żadnym krzywdzącym wykorzystaniem zwierząt. Ponadto jest wielkie zapotrzebowanie na przetłumaczone wersje oprogramowania i filmów wideo oraz na możliwość modyfikowania materiałów dla potrzeb lokalnych.

 Wielu nauczycieli włożyło znaczne ilości energii i środków dla stworzenia najnowocześniejszych i najlepszych metod alternatywnych dla swoich uczniów. Edukacja w naukach przyrodniczych wymaga dalszych inwestycji w celu zapewnienia wszystkim studentom najbardziej efektywnych i etycznych metod przyswajania wiedzy i umiejętności. Takie inwestycje w metody alternatywne pomogą nie tylko uczącym się, nauczycielom i zwierzętom, ale będą miały również pozytywny wpływ na grupy zawodowe i całe społeczeństwo. Wszyscy skorzystają na zaangażowaniu w humanitarną edukację.